Zamirler Nedir? | Barış USLUCAN Zamirler Nedir?

Zamirler Nedir?

Zamirler

 

İsimlerin / adların yerini tutan isim soylu sözcüklere “zamir” ya da “adıl” denir. Zamirler 7 gruba ayrılırlar;

  • Soru Zamiri
  • İşaret Zamiri
  • Kişi (Şahıs) Zamiri
  • Belgisiz Zamir
  • Dönüşlülük Zamiri
  • İyelik Zamiri
  • İlgi Zamiri

 

1) Kişi (Şahıs) Zamiri: Kişi adlarının yerine kullanılan zamirlerdir. “Ben, Sen O, Siz, Onlar” kişi adlarına “zamir” adı veririz.

Örnek: Onlar okulumuzu ziyaret edecekler.

Görüldüğü üzere “onlar” isim yerine kullanılmıştır. “Onlar” sözcüğü yerine bir isim de getirilebilir. Örneğin; “Veliler okulumuzu ziyaret edecekler”. Görüldüğü üzere onlar sözcüğünün yerine bir isim getirilebilir.

 

2) Belgisiz Zamir: Varlıkların isimleri belli veya belirsiz olan zamirlerdir. Bu tür zamirler miktar, ölçü veya sayı vb. bakımdan belirsiz olabilir. Genelde “Herkes, birkaçı, bazısı, tümü..” gibi isim soylu sözcüklerden oluşur.

Örnek: Birkaçı maça katılmadı.

Burada “Birkaçı” sözcüğü belgisiz zamirdir. Çünkü belgisizlik anlamında, kimin katılmadığı belli değil. Ayrıca Belgisiz Sıfatlar iyelik eki (-si, -ı) aldıklarında belgisiz zamire dönüşürler.

 

3) İşaret Zamiri: Varlıkların yerinin işaret yoluyla belirtildiği zamirlerdir. “Bu, şu, o, beriki, şura, orası, öylesi..” gibi sözcüklerden oluşur.

Örnek: Öylesini görmemiştim.

“Öylesini” sözcüğü burada işaret zamirdir. Herhangi bir varlığın yerini işaret yoluyla belirtmiştir. Ayrıca işaret zamirleri ile işaret sıfatları karıştırılmamalı çünkü işaret sıfatı belirtilen isimle birlikte kullanılırken işaret zamirinde isimle birlikte kullanılmaz.

 

4) Soru Zamiri: Cümleye soru anlamı katan ve isimlerin yerini de tutan zamirlerdir. “Kimi, kime, ne, neyden, nere, kaça..” gibi sözcükler kullanılır.

Örnek: Bu kitabı kim okuyacak?

Burada “kim” soru zamiridir. Ayrıca soruda cevap olarak bir isim alınır. Yani Bu kitabı kim okuyacak? Ahmet okuyacak, Veli okuyacak cevapları verilebilir. “Ne” sözcüğü hangi anlamıyla “Soru sıfatı”, niçin anlamıyla “Soru zarfı”, bir ismin yerini tutmak için kullanıldığında “Soru zamiri” olur.

 

5) Dönüşlülük Zamiri: “Kendi” sözcüğü kullanılarak yapılan zamir çeşididir. Yapılan iş yapan kişiye dönüştürülür.

Örnek: O işi kendi halletti.

Burada “Kendi” sözcüğü dönüşlülük zamiri olarak kullanılmıştır. Bir kişinin kendi başına başkasının yardımı olmadan olduğunu vurgulamaya çalışmak için kullanıyoruz.

 

6) İyelik zamiri: İsimlere sahiplik anlamı katan zamirlerdir.

Örnek: Hiçbirimiz bunu yapamadık.

“-imiz” eki iyelik zamiri olarak kullanılmıştır.

 

7) İlgi Zamiri: “-ki” eki tamlanan durumundaki ismin yerini tutan zamir çeşididir.

Örnek: Bakanın makam arabası valininkinden kısadır.

Burada “-ki” eki isim yerine kullanılmıştır. “Makam arabası” yerine “-ki” ilgi zamiri kullanılmıştır.

 

Paylaş