Aruz Ölçüsü Nedir, Serbest Ölçü Nedir ve Kafiye Çeşitleri Nelerdir? | Barış USLUCAN Aruz Ölçüsü Nedir, Serbest Ölçü Nedir ve Kafiye Çeşitleri Nelerdir?

Aruz Ölçüsü Nedir, Serbest Ölçü Nedir ve Kafiye Çeşitleri Nelerdir?

Aruz Ölçüsü:

Dizelerdeki hecelerin sayıca ve uzunluk – kısalık bakımından düzenlenen, Divan Edebiyatına ait ölçü çeşididir. Aruz ölçüsü kısa ve uzun olmak üzere ikiye ayrılır.

 \alpha) Uzun hece: Ünsüzle bitip uzun okunan hecelere denir. “Kapalı” diye isimlendirilir.
 \alpha) Kısa hece: Ünlüyle bitip kısa okunan hecelere denir. “Uzun” diye isimlendirilir.

Açık hece nokta “(.)”, kapalı heceler ise çizgi “(-)” ile gösterilir.

Mef’ûlü / mefâilün / feûlün (–. / .-.-/.–)

Ayrıca dizelerin son heceleri açık hece olsa dahi kapalı hece olarak kabul edilir.

Serbest Ölçü:

Herhangi bir ölçüsü olmayan, serbest şekilde hece ve sırası olan ölçü çeşididir. Serbest ölçüde her dizenin ölçüsü farklıdır. Türk Edebiyatında Cumhuriyetin ilanından sonra kullanılmaya başlanmıştır.

Kafiye Çeşitleri:

Dize sonlarında bulunan ses benzerliklerine uyak veya kafiye adı verilir.

 \alpha) Yarım Kafiye: Dize sonlarındaki tek ses benzerliğidir.
 \alpha) Tam Kafiye: Dize sonlarındaki iki ses benzerliğidir.
 \alpha) Zengin Kafiye: Dize sonlarındaki ikiden fazla olan ses benzerliğidir.
 \alpha) Cinaslı Kafiye: Okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerin benzerliğidir.
 \alpha) Tunç Kafiye: Bir dizedeki sözcüğün başka dizedeki sözcüğün içerisinde yer almasıyla oluşan ses benzerliğidir.

Paylaş